De Esbosjes Zuidwolde vormen een kleinschalig landschap van oude bosjes, houtwallen, singels, kruidenrijke akkers en schraallanden op de stuwwal van Zuidwolde. Verspreid over onder meer Ten Arlo, Veeningen, Drogt, Bazuin en Nolde laten deze bosjes zien hoe het Drentse boerenlandschap er eeuwenlang uitzag.
Een eeuwenoud cultuurlandschap
Esbosjes Zuidwolde
De Esbosjes zijn onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van de omliggende essen. Tot ver in de negentiende eeuw werd op deze hoger gelegen akkers graan verbouwd. Toen de opbrengsten terugliepen door fosfaatgebrek – ook wel bekend als de ‘ziekte der essen’ – werden delen van de akkers bebost met eikenhakhout.
Deze bosjes leverden de boeren geriefhout: hout voor dagelijks gebruik op en rond de boerderij. Het werd gebruikt voor onder meer gereedschapsstelen, afrasteringspalen en bouwmateriaal. Later werden op sommige plekken ook grove dennen en Amerikaanse eiken aangeplant voor de houtproductie.
Nu deze functie is verdwenen, kunnen de bomen oud worden en ontwikkelen de voormalige productiebosjes zich steeds meer tot waardevolle natuur.
Van productiebos naar natuurgebied
De afwisseling van oude loofbosjes, naaldbos, houtwallen, akkers en graslanden maakt de Esbosjes Zuidwolde bijzonder soortenrijk. Reeën, eekhoorns, steenmarters en verschillende vleermuissoorten voelen zich thuis in het gebied. Ook dassen vinden hier rust en bouwen er hun burchten.
De structuurrijke loofbossen trekken veel vogels aan en vormen samen met de bosranden en struwelen een ideaal leefgebied voor de zeldzame sleedoornpage. Deze bijzondere vlinder is in Drenthe alleen hier waargenomen en is afhankelijk van het karakteristieke kleinschalige landschap dat de Esbosjes Zuidwolde nog altijd kenmerken.
Uitbreiding dankzij het Natuurfonds Drenthe
Bosjes bij Veeningen
In de zomer van 2023 hebben wij dankzij bijdragen aan het Natuurfonds Drenthe stukjes bos kunnen aankopen die tegen het dorp Veeningen aan liggen. Deze nieuwe gronden sluiten grotendeels aan bij het eigendom wat wij al in bezit hadden. Bij het dorp Oud Veeningen liggen ook twee percelen die eigendom zijn van Het Drentse Landschap. Dat deze nu samengevoegd zijn, betekent dat het beheer van het gebied makkelijker wordt. Hierdoor blijft er meer natuur behouden.
Het bos bij Veeningen is onderdeel van het Groene Hart. Dit is een actieve buurtvereniging met leden zoals onder andere Het Drentse Landschap, de basisschool, de sportvereniging, het dorpshuis, de speeltuinvereniging etc. Het project betrekt het lokale bos bij het centrum waardoor het aantrekkelijk wordt voor bewoners om te bewegen, spelen en te ontspannen. In het gedeelte van het bos naast het sportterrein staan er speel- en sporttoestellen opgesteld. Daarnaast is er een beleefpad en een fietscrossbaan.
Wandelen en fietsen in de Esbosjes Zuidwolde
De beste mogelijkheden voor een aantrekkelijke rondwandeling biedt het bosgebied ter hoogte van het gehucht Nolde. Nolde en de bossen op de Nolderesch liggen langs de Ommerweg, ten zuiden van Zuidwolde.
Etappe 6 en 7 van de langeafstandswandeling “Loop van de Reest” gaan langs en door de esbosjes van Zuidwolde.
