Als je op de uitkijktoren aan de zuidrand van het veld staat, zie je het Doldersummerveld in al zijn schoonheid. Er zijn maar weinig plekken in Nederland waar je ongestoord zo ver kunt kijken: heide, bossen tot aan de horizon, hier en daar groene natte stukken. Je bent in het hart van het Drents-Friese Wold, met zijn 7500 hectare een van de grootste aaneengesloten natuurgebieden van Nederland en beslist een van de stilste.
Doldersummerveld
Soortenrijk nat heideveld
Het Doldersummerveld is een uitgestrekt vochtig heidereservaat, gelegen op de flank van het beekdal van de Vledder- en Wapserveensche Aa, ten noorden van Doldersum. Het veld maakt deel uit van het Nationaal Park Drents-Friese Wold. Het natte heideveld gaat aan de noordzijde over in een hobbelig, voormalig stuifzandgebied, waardoor er veel variatie is in bodemsamenstelling, waterhuishouding en hoogteligging. Dit blijkt ook uit de rijke afwisseling van flora en fauna. Zo komt hier de zeldzame plant Beenbreek voor en jagen hier ringslangen op kikkers.
Voor vogels blijkt het belang van een groot heideterrein als het Doldersummerveld uit het feit dat hier maar liefst 111 soorten broedvogels voorkomen. Hiervan staan er 20 bekend als ernstig bedreigd. Tot deze laatste groep horen soorten als Kwartel, Patrijs, Gele kwikstaart, Roodborsttapuit en Paapje. Ook kraanvogels tonen de laatste jaren opmerkelijke belangstelling voor dit veld.
Consequent beheer
Toen Het Drentse Landschap in 1967 het ruim 400 hectare grote terrein wist aan te kopen, liepen er al brede afwateringssloten dwars over het veld om de ontginning voor te bereiden. Deze sloten en greppels waren gegraven door de Maatschappij van Weldadigheid die na de oorlog grote plannen hadden met het Doldersummerveld. Naast de Sophiahoeve, die in 1927 aan de Huenderweg gebouwd werd, wilde zij een rij ontginningsboerderijen bouwen en het heideveld zou veranderen in akkerland, weiland en bospercelen. Gelukkig is het nooit zover gekomen.
De ontginningssloten werden gedempt om de waterstand weer op het oude peil te krijgen. Ook is er veel bos gekapt om het veld zijn openheid terug te geven. Vergrassing werd tegengegaan door het veld met schapen en runderen te begrazen. Dagelijks gaat de herder met zijn schapen vanuit de schaapskooi bij de Huenderhoeve het Doldersummerveld op.
Brandgevaar
In 1980 ging zo’n 200 hectare Doldersummerveld in vlammen op. Zelfs bij een ramp van zo’n omvang blijkt de natuur tegen een stootje te kunnen. De brand was vooral rampzalig voor de dieren die zich niet snel genoeg uit de voeten konden maken. Het veld werd in 2018 opnieuw door een heidebrand getroffen waarbij 35 hectare prooi van de vlammen werd. Ook hiervan heeft de natuur de sporen al weer bijna uitgewist.
Schaapskooi Doldersummerveld
De heide van het Doldersummerveld wordt begraasd door een grote kudde Schoonebeker heideschapen onder hoede van een schaapherder. De schapen brengen de nacht door in hun schaapskooi. Deze schaapskooi is een eigentijdse variant op het eeuwenoude potstalsysteem. De mest uit de kooien wordt gebruikt om de bloemrijke graanakkers aan de rand van het veld te bemesten. In feite bestaat het beheer uit de nabootsing van het grondgebruik, dat heeft geleid tot het ontstaan van de heide.
De schaapskooi is niet geopend voor publiek.
Beheerboerderij Sophiahoeve
Aan de rand van het Doldersummerveld ligt beheerboerderij Sophiahoeve. Op de biologische boerderij worden Limousinrunderen gehouden die in de zomer de heide begrazen. In de winter staan de runderen op stal en krijgen ze voer van de eigen akkers. Samen met de Schoonebeker schaapskudde helpen zij het karakteristieke heidelandschap open en gevarieerd te houden.
Informatiecentrum Huenderhoeve
Informatiecentrum Huenderhoeve bevindt zich in een voormalige schaapskooi. In dit onbemande informatiecentrum kun je alles te weten komen over ons heidebeheer, de schaapskudde maar ook over het esdorp Doldersum en de beek de Vledder Aa. Centraal in de ruimte staat een bijzonder vormgegeven tafel, met daarop verschillende objecten en verdiepende teksten. Deze objecten en teksten zoomen in op de rol van de schapen in het beheer van het heidegebied en hoe onze schaapherder te werk gaat.
Daarnaast is er ook een leuk spel voor jong en oud: een sjoelbak. Lukt het jou om schapen in de schaapskooi te krijgen? Of trek eropuit en speur naar de schapen die zich stiekem in de schaapskooi hebben verstopt. Heb je ze allemaal gevonden? Dan vormen de letters op de schapen samen een woord. Lever je oplossing in en maak kans op een leuk prijzenpakket!
Vanaf het informatiecentrum hier starten ook mooie wandel- en fietsroutes door het gebied.
Het informatiecentrum is vanaf april tot en met oktober dagelijks geopend van 10.00 – 17.00 uur.
Wandelen en fietsen op het Doldersummerveld
Verken het Doldersummerveld met onze paaltjesroute of onze ongemarkeerde wandelroute van 7 kilometer. Liever met de fiets op pad? Dan is onze fietsroute van 30 kilometer door het Nationaal Park Drents-Friese Wold misschien wel iets voor jou.
