Vroeger moesten de inwoners van Bovensmilde zondags vier kilometer verderop in Smilde naar de kerk. In 1870 liet de hervormde gemeente de huidige kerk net buiten het dorp aan de vaart bouwen en kwam aan de zondagse wandelingen een eind.
Waterstaatskerk
Ministerie van Waterstaat
Naar de mode van die tijd werd de nieuwe kerk van Bovensmilde in neoclassicistische stijl gebouwd. Zulke kerken noemen we vaak waterstaatskerken. Sinds 1824 moesten de ontwerpen van nieuwe kerken aan het Rijk worden voorgelegd, aan het ministerie van Waterstaat om precies te zijn. Je kunt het vergelijken met ons tegenwoordige welstandstoezicht. Als de ingenieurs van Rijkswaterstaat een positief advies over het ontwerp gaven, kwam je voor een flinke rijkssubsidie in aanmerking.
Hervormde pastorie
Sinds 2010 is Stichting Oude Drentse Kerken eigenaar van de kerk en vanaf 2015 van de pastorie. Deze voormalige predikantswoning heeft gevels met gestucte vlakken. Zo’n toepassing hoort ook bij het neoclassicisme. Ze moeten je doen denken aan de grote blokken natuursteen in klassieke gebouwen.
Kerk en pastorie zijn inmiddels gerestaureerd. Een oude aanbouw achter de kerk maakte plaats voor nieuwbouw. Het nieuwe stuk sluit zo bij het oude gebouw aan dat je onwillekeurig denkt dat het altijd al achter de kerk heeft gestaan.
Stichting Oude Drentse Kerken
Stichting Oude Drentse Kerken zet zich in voor het behoud van historische kerkgebouwen in Drenthe, zodat ook toekomstige generaties kunnen blijven genieten van deze bijzondere monumenten en hun rijke geschiedenis.
Stichting Oude Drentse Kerken werd in 2003 opgericht op initiatief van Het Drentse Landschap. Naast het behoud van de gebouwen draagt de stichting bij aan het vergroten van de kennis, waardering en de toegankelijkheid van het religieuze en culturele erfgoed van Drenthe.
