Een beschermd dorpsgezicht
Orvelte
Het levendige monumentendorp Orvelte bestaat uit een verzameling van hallenhuisboerderijen en rustieke gebouwen. Van de zeventien boerderijen die het dorp vroeger telde, zijn er acht behouden. Hierdoor ademt het dorp nog de sfeer uit van een 19e-eeuws Drents esdorp, dat jaarlijks vele bezoekers trekt.
In 1967 ontving Orvelte de status beschermd dorpsgezicht. Kort na het verkrijgen van deze status is in 1968 Stichting Orvelte opgericht. Stichting Orvelte heeft vanaf de oprichting 64 monumentale boerderijen aangekocht. Toen Stichting Orvelte in 1999 in de problemen kwam, heeft Het Drentse Landschap zich ontfermd over het beheer van de eigendommen.
Na grondige renovaties van een groot aantal monumenten, is de helft van de boerderijen ingericht voor nieuwe bestemmingen. Ook is een muziekkapel geplaatst op de Brink en is er een informatiecentrum van Het Drentse Landschap in de Bruntingerhof gevestigd. Het Drentse Landschap ontfermt zich over de monumenten. De activiteiten die in het dorp plaatsvinden zijn in handen van de lokale bewoners.
Monumenten uitgelicht
De Bruntingerhof is tegelijk de nieuwste én de oudste boerderij van Orvelte. In 1967 werd een vervallen boerderij in het dorp Bruntinge voorzichtig gedemonteerd om te worden herbouwd aan de Flintenweg in Orvelte. Sindsdien staat de Bruntingerhof in het monumentendorp, alsof de boerderij nooit ergens anders heeft gestaan. Hij doet dienst als het Toeristisch Informatie Punt (TIP) én als informatiecentrum van Het Drentse Landschap.
In 1899 opende in Orvelte de Coöperatieve Zuivelfabriek De Onderneming zijn deuren. Bijna alle Drentse dorpen kregen in die tijd hun eigen boterfabriekje. De Onderneming bleek al snel een hele onderneming voor de Orvelter boeren. Maar in 1908 sloot De Onderneming zijn deuren. De Onderneming werd verbouwd tot woonhuis.