Voor de Tweede Wereldoorlog was de molen aan het Molenpad in Peize eigendom van zuivelfabriek en graanmaalderij De Goede Verwachting. Voor iedereen in het dorp is het tot op de dag van vandaag de Paiser Meul.
Paisermeul
Geschiedenis elders
Zoals bij zoveel molens begon ook de geschiedenis van de Paiser Meul elders. In dit geval in het Groninger dorp Enumatil. Onderdelen van de molen Windlust, die daar aan het Hoendiep stond, werden in 1898 gebruikt om in Peize op de plaats van de oude molen een nieuwe Paiser Meul te bouwen.
Begin jaren zeventig werd de vervallen molen eigendom van de gemeente. Bij een grote restauratie werd de romp van de molen, die bekleed was met dakleer, vervangen door een rieten kap.
Molenwinkel
Sinds 2016 is de Paiser Meul eigendom van Het Drentse Landschap. In dat jaar droeg de gemeente Noordenveld behalve deze molen ook Woldzigt in Roderwolde en De Hoop in Norg aan Het Drentse Landschap over.
Een groep vrijwilligers houdt de molen draaiende. In de Molenwinkel kun je tal van producten kopen, waaronder brood gebakken van tarwe van de Paiser Meul.
Paiser Meul door Nella Houtman
Als icoon van het Drentse landschap
besta ik meer dan honderd jaar
fier overeind, acht zijden als buitenkant,
mijn romp bestaande uit stenen resten
van een voorouder in as op afstand.
Dankzij lokale boeren en bakkers
zag ik als werktuig het daglicht
compleet met romp, stelling en kap,
zonder naam en zonder bouwjaar
op mijn zuiver witte baardlap.
Ik ben een wachter van de wind:
mijn wieken horen te draaien
als ze niet bij storm gevangen zijn.
Ze laten mij inwendig bewegen
om graankorrels te vermalen tot fijn.
Mijn mimiek is van een korte of lange rust,
en bij tijd en wijle van rouw, vreugde of feest.
Ik ben dankbaar voor de ogen op het zwerk
en de passievolle zorg van sterke handen,
die waken over mijn skelet en mijn loopwerk.
Met smeren blijven mijn kammen vet,
immers draaien is mijn lijfelijk behoud.
Ook al kreeg ik diverse mankementen
de tand des tijds heb ik geduldig doorstaan
dankzij noeste handen en een paar centen.
Binnenkort word ik weer vakkundig opgelapt,
blijft mijn staat van zijn in goede gezondheid
met Het Drentse Landschap stof tot gesprek
zodat ik met gastvrijheid hoog in het vaandel
duurzaam vele passanten naar mijn erf aantrek.
Dit gedicht is geschreven naar aanleiding van een artikel over de Paiser Meul in ons Kwartaalblad. Wil je kennismaken met ons Kwartaalblad? Vraag dan vrijblijvend een gratis exemplaar aan. Of word beschermer van Het Drentse Landschap. Dan ontvang je het Kwartaalblad vier keer per jaar gratis thuis en draag je direct bij aan het behoud van natuur, landschap en erfgoed in Drenthe.
Meer erfgoed
Jantina Hellingmolen Aalden
Molen Albertdina Noord-Sleen
Molen De Arend Coevorden
Molen De Bente Dalen
Molen De Eendracht Gieterveen
Molen De Hoop Norg
Molen De Hoop Sleen
Molen De Hoop Wachtum
Molen Jan Pol Dalen
Olie- en Korenmolen Woldzigt