Karrensporen laten zien hoe mensen zich eeuwen geleden door het landschap bewogen. Ze verbonden dorpen, akkers, markten en kerken met elkaar en vormden belangrijke handels- en reisroutes. Tegelijkertijd geven ze archeologen waardevolle informatie over de ontwikkeling van het landschap en de manier waarop mensen het gebruikten.
-
Locatie
Hijkerveld en Doldersummerveld
Eeuwenoude wegen
Karrensporen
Karrensporen zijn oude rijsporen die zijn ontstaan doordat karren eeuwenlang over dezelfde paden reden. Door het voortdurende gebruik sleten de wielen diepe geulen uit in de bodem. Hoe intensiever een route werd gebruikt, hoe dieper en breder de sporen werden.
De oudste karrensporen dateren al uit het Neolithicum, de Nieuwe Steentijd. Veel van deze routes bleven eeuwenlang in gebruik, soms zelfs tot ver in de middeleeuwen. Archeologen herkennen oude wegen vaak doordat ze langs prehistorische monumenten, zoals hunebedden en grafheuvels, lopen. Deze monumenten lagen vaak langs belangrijke routes en dienden waarschijnlijk ook als herkenningspunten in het landschap.
Waarom liggen er zoveel karrensporen naast elkaar?
Wanneer een pad te diep of te modderig werd, weken mensen uit naar een nieuw spoor ernaast. Zo ontstonden brede bundels van parallelle karrensporen die op sommige plekken nog altijd goed zichtbaar zijn.
In de middeleeuwen reden bovendien karren met verschillende afstanden tussen de wielen over dezelfde wegen. Daardoor sleten de paden nog sneller uit. Pas aan het einde van de 17e eeuw werden de afstanden tussen de wielen steeds meer gestandaardiseerd. Hierdoor bleven de wegen langer bruikbaar en ontstonden minder nieuwe sporen.
Karrensporen op het Hijkerveld
Op het Hijkerveld zijn de karrensporen nog goed zichtbaar. Hier maakten ze deel uit van een oude verbinding met de belangrijke handelsroute tussen Groningen en Coevorden. Door eeuwenlang gebruik ontstonden brede bundels sporen die vandaag de dag nog altijd een bijzonder onderdeel van het landschap vormen.
Tijdens een wandeling over het Hijkerveld kom je langs deze eeuwenoude routes en ontdek je hoe reizigers en handelaren zich hier honderden jaren geleden een weg baanden door het Drentse landschap.
Karrensporen op het Doldersummerveld
Midden in het Doldersummerveld liggen de resten van een eeuwenoude route die ooit Friesland en Drenthe met elkaar verbond. Over deze hoger gelegen zandrug trokken eeuwenlang karren en koetsen, getrokken door paarden of ossen. Doordat de paden steeds dieper uitsleten, ontstond een breed netwerk van parallelle karrensporen dat nog altijd in het landschap herkenbaar is.
De karrensporen op deze plek werden in 2012 herontdekt dankzij hoogtekaarten van Nederland. Om dit bijzondere verhaal zichtbaar te maken, is hier het kunstwerk Sporen in het veld geplaatst. Het kunstwerk verbeeldt de verschillende wielsporen van de karren en koetsen die hier ooit reden en nodigt uit om met andere ogen naar het landschap te kijken.
