In 1899 opende in Orvelte de Coöperatieve Zuivelfabriek De Onderneming zijn deuren. Bijna alle Drentse dorpen kregen in die tijd hun eigen boterfabriekje. De Onderneming bleek al snel een hele onderneming voor de Orvelter boeren.
Zuivelfabriek De Onderneming
Fabrieksboter
Net als op de boerderij werd in De Onderneming boter nog steeds met de hand gemaakt. Dankzij betere apparatuur was in de fabriek voor één kilo fabrieksboter een kwart minder melk nodig. Bovendien kon hier veel hygiënischer worden gewerkt.
Het succes van De Onderneming bleek van zeer korte duur. Net als alle kleine ‘handkrachtfabrieken’ elders in Drenthe werd ook het Orvelter fabriekje snel weggeconcurreerd, in dit geval door de Stoomzuivelfabriek Westerbork. In 1908 sloot De Onderneming zijn deuren.
Restauratie
De Onderneming werd verbouwd tot woonhuis. Toen Orvelte in de jaren zeventig een monumentendorp werd, kon het zuivelfabriekje worden gerestaureerd. Aan de voorkant kwam weer een houten plateau waar je vanaf de melkwagen de melkbussen op kon schuiven. Later heeft Het Drentse Landschap in het achterhuis van De Onderneming een appartement gebouwd, zodat de huurder bij zijn bedrijf kan wonen.
Meer erfgoed
Beheerboerderij De Uilenburcht
Beheerboerderij Sophiahoeve
Boerderij ’t Ende
Boerderij Eesinge
Boerderij Egberts Lent
Boerderij Kamps
Bouwhuis Rheebruggen
Bruntingerhof
De Kiefte
De Lindenhorst
Keuterij Midlaren
Keuterij Violier
Wilms Boo