Boerderij Essererf

Aan de rand van Veenhuizen staat boerderij Essererf. De boerderij werd in 1930 gebouwd door de Rijksoverheid als onderdeel van de Rijkswerkinrichtingen in Veenhuizen. Samen met de bijgebouwen vormt Essererf een bijzonder ensemble dat de geschiedenis van Veenhuizen als landbouwkolonie zichtbaar maakt.

Bekijk op de kaart

Adres
Open in maps

Hospitaallaan 48, 9341 AH Veenhuizen
Status

Rijksmonument
Gebruik

Woonhuis met bedrijfsruimte
In beheer sinds

2013

Gebouwd voor de Rijkswerkinrichtingen

Boerderij Essererf, ook wel Hoeve 5 genoemd, werd in 1930 gebouwd door de Rijksoverheid als onderdeel van de Rijkswerkinrichtingen in Veenhuizen. De boerderij was één van de particuliere hoeven aan de rand van het dorp die werden gebruikt voor de agrarische bedrijfsvoering. De landbouw speelde een belangrijke rol binnen de Rijkswerkinrichtingen, waar het bewerken van het land onderdeel uitmaakte van het dagelijks leven en werken in Veenhuizen.

Het complex is cultuurhistorisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig van grote waarde. Volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is het een van de best bewaarde voorbeelden van dit type boerderij en een belangrijk onderdeel van het historische landschap van Veenhuizen.

De boerderij heeft een karakteristieke L-vormige plattegrond en is gebouwd volgens het zogenoemde krimpentype. Het sobere ontwerp is typerend voor de interbellumarchitectuur. Het voorhuis heeft een mansardedak met rode dakpannen, terwijl de deel is voorzien van een rieten dak. Opvallend zijn de zorgvuldig uitgevoerde metselwerkdetails in de voorgevel.

Ook in het interieur zijn veel oorspronkelijke onderdelen bewaard gebleven. Zo zijn onder meer de oorspronkelijke indeling, paneeldeuren, tegelvloeren, vaste kasten, schouwen en plafondbetimmeringen behouden. In de deel herinneren het zware gebintwerk, de voergoten en de grupstallen nog aan de agrarische functie van het gebouw.

Het Drentse Landschap als nieuwe eigenaar

Toen Het Drentse Landschap de boerderij in 2013 verwierf, verkeerde het complex in een matige onderhoudsstaat. De boerderij, de grote bijschuur, de varkensschuur en het stookhok hadden een ingrijpende restauratie nodig om het monument te behouden én geschikt te maken voor een nieuwe functie.

Bij de restauratie stond het behoud van de monumentale waarden centraal. Het voorhuis werd zorgvuldig gerenoveerd, waarbij de oorspronkelijke detaillering en historische kleuren behouden bleven. De indrukwekkende kapconstructie van de deel bleef intact, waardoor de karakteristieke open ruimte behouden bleef. Ook in de voormalige paardenstal en de bijgebouwen bleven verschillende historische elementen, zoals de klinkervloer, troggen, ruiven en gemetselde varkenshokken, bewaard.

De Tuinen van Weldadigheid

Tegenwoordig vormt de Essererf het hart van De Tuinen van Weldadigheid. Vanuit de monumentale boerderij worden bijzondere groenten, aardappelen, knoflook en andere gewassen vermeerderd voor de verkoop van zaai- en pootgoed. Met een collectie van ruim duizend soorten en rassen behoort het bedrijf tot de grootste gespecialiseerde collectiebeheerders van Nederland.

Zo heeft boerderij Essererf opnieuw een functie gekregen die past bij de agrarische geschiedenis van deze plek

Meer over de Tuinen van Weldadigheid