Het Drentse Landschap
kwartaalblad 59

Offerveentje

Dat venen en veentjes in de Drentse pre- en protohistorie een belangrijke rol speelden in het leven en denken van de toenmalige bewoners, staat buiten kijf. Tijdens het veensteken en veenbeugelen zijn zoveel gewone en bijzondere voorwerpen aangetroffen, dat het niet anders kan of die moeten daar in het verre verleden bewust zijn neergelegd. De meeste archeologen nemen aan dat het giften zijn voor bovennatuurlijke machten. Maar welke vorm die bovennatuurlijke machten hadden, op welke momenten in het jaar die voorwerpen daar werden achtergelaten en of dat door groepjes of individuen gebeurde, zijn vragen waarop we het antwoord voorlopig schuldig moeten blijven. Natuurlijk zijn er vermoedens. De meeste losse bijlen zullen wel door individuen op of in de vochtige ondergrond zijn gelegd en het paar van Weerdinge - dood of nog levend - zal hoogstwaarschijnlijk wel door een grotere groep naar hun 'laatste rustplaats' in het veen zijn begeleid. Maar zeker weten doen we het niet.

Door: Wijand van der Sanden, is als provinciaal archeoloog verbonden aan Drents Plateau.

Keuterijen in Drenthe

Nog niet eens zo lang geleden, niet meer dan een jaar of vijftig, zestig, stonden overal op het Drentse platteland keuterijen. Het waren optrekjes van arme boeren, die niet of nauwelijks konden rondkomen van de opbrengst van de paar bunder waarover ze beschikten. Vaak moesten ze een bijbaantje nemen, bijvoorbeeld als melkrijder of als arbeider bij een grote boer.

Als je vandaag de dag door Drenthe fietst, dan zie je nog steeds keuterijen. Soms, als je geluk hebt, nog redelijk in de oorspronkelijke staat, maar vaker compleet verbouwd en alleen met moeite herkenbaar als de plaats waar ooit een kleine boer en zijn gezin vochten voor een schamel bestaan.
Om zoveel mogelijk vast te leggen van wat onherroepelijk verloren lijkt te gaan, verschijnt op initiatief van Het Drentse Landschap en de Bond Heemschut in oktober een boek over de Drentse keuterijen, inclusief kleine uitstapjes naar Friesland en Duitsland. Het boek beschrijft de bouwhistorie van de bedoeninkjes en bevat een inventarisatie van wat er nog resteert in Drenthe. Twee Drenten - de ene woonde als kind op een keuterij en de andere kwam regelmatig op de keuterij van zijn grootouders - vertellen het verhaal van het dagelijks leven in armoede en van de sterke banden met familie en buurtgenoten en fotograaf Sake Elzinga legde in beeld vast, wat er nog rest van de schamele woningen van de keuters.

Door: Eric le Gras, freelance journalist.

Weidevogels

Het gaat niet goed met de weidevogels in Nederland. In de afgelopen jaren namen de aantallen van verschillende soorten fors af.. Weidevogels horen bij Nederland. Ze kwamen hier al voor ver voordat er op grote schaal ontginningen plaatsvonden om de gronden geschikt te maken voor de landbouw. Je kwam ze toen vooral tegen in lage dichtheden in laag- en hoogveengebieden, langs grote rivieren en in moerassen en beekdalen.  In dit artikel een visie op hoe het zover heeft kunnen komen en wat we er aan zouden kunnen doen om weidevogels weer een plek in het landschap te geven.

Door: Eric van der Bilt, directeur van Het Drentse Landschap.

Bevers terug in de Hunze

Na een afwezigheid van honderden jaren keert de Bever terug in Drenthe en Groningen. Stichting Het Drentse Landschap en Het Groninger Landschap zetten dit najaar Bevers uit langs de Hunze en het Zuidlaardermeer. Al in 2004 is er een haalbaarheidsstudie naar de herintroductie van Bevers in het Hunzegebied verricht. Hieruit bleek dat het beekdal uitstekend voldoet als leefgebied voor Bevers. Bovendien is er vanuit het Hunzedal een goed perspectief om ook andere Drentse en Groningse beekdalen te koloniseren. Bevers spelen een belangrijke rol in de versterking van de natuurontwikkeling in beekdalen.

Door: Bertil Zoer, medewerker van de sector Onderzoek en Planning van Het Drentse Landschap.