Reestdal, Joop van de Merbel

De Reest is de grensrivier tussen Drenthe en Overijssel. Traag stromend en slingerend voert de Reest haar water van Drogteropslagen bij Dedemsvaart naar Meppel. Het Reestdal heeft een geheel eigen karakter en is niet echt te vergelijken met de andere beekdalen in Drenthe. In feite rijgt de Reest landgoederen, heideterreinen, bossen, beekdalgraslanden en sfeervolle boerderijen, als parels aan een ketting, aaneen.

Het 35 km lange beekdal is als fietsgebied bijzonder aantrekkelijk. Wandelmogelijkheden zijn eveneens volop aanwezig. Met name het landgoed De Havixhorst bij De Wijk en het uitgestrekte bos- en heidegebied Wildenberg-Rabbinge zijn uitermate geschikt voor wandelaars. Aan de Overijsselse zijde van de Reest vormt het bos- en heidegebied Haardennen een aantrekkelijk wandelgebied. In Oud-Avereest bevindt zich het bezoekerscentrum De Wheem van 'Landschap Overijssel'. Vanaf hier zijn verschillende wandel- en fietsroutes te starten. In de oude hoeve 't Ende bij het gehucht De Stapel is een informatiecentrum van Het Drentse Landschap gevestigd.

Routes, kaart en luchtfoto

Voor de wandelroutes door het Reestdal, een fietsroute door de omgeving, of de luchtfoto en kaart volgt u onderstaande links:
Wandelroute 't Ende aan de Reest
Wandelroute Het Reestdal bij De Wildenberg
Gemarkeerde wandelroute landgoed De Havixhorst en De Lokkerij
Fietsroute De Boerderijen van de Reest en de Wolden


Lange afstandswandeling
De Loop van de Reest laat u in 10 etappes kennismaken met een uniek landschap in het zuidwesten van Drenthe. www.deloopvandereest.nl

Het Reestgebied kende tot aan de middeleeuwen nauwelijks bewoning. Het was toen een uitgestrekt, vrijwel ontoegankelijk veengebied met hier en daar moerasbossen.

Pas in de loop van de middeleeuwen ontgonnen individuele boeren en monniken van het klooster van Dickninge stukken grond tot akker of hooiland.

In dit uitgestrekte moerasgebied werden de boerderijen vooral gesticht op de drogere zandkoppen, ook wel horsten genoemd. Oude hoevennamen als De Schiphorst, De Lindenhorst, De Havixhorst en De Hoge Linthorst getuigen hier nog van. Met name langs de middenloop van de Reest ontstond op deze manier een landschap met verspreid liggende boerderijen, het zogenaamde hoevenlandschap.

Vanaf de 60-er jaren zijn delen van het Reestdal verworven door Het Drentse en Het Overijssels Landschap.

Het Reestdal is van nationaal belang als groeiplaats voor zeldzame moerasplanten, zoals Grote pimpernel, Noordse zegge, Stijf struisriet en Draadrus. Orchideeën komen in het Reestdal niet voor, maar het zeldzame Moeraskartelblad wordt wel de 'orchidee van het Reestdal' genoemd. Dankzij het ooievaarsbuitenstation De Lokkerij bij De Wijk is de Ooievaar tegenwoordig weer een algemene verschijning langs de Reest.

Het afwisselende landschap vraagt om een gevarieerde beheersaanpak. Een belangrijk deel van het beheerswerk borduurt in feite voort op de ouderwetse boerenbedrijvigheid. De werkzaamheden bestaan onder meer uit het hooien van de natte madelanden langs de beek, het begrazen met schapen en runderen van de hoger gelegen heidegronden en het verbouwen van graan op de kleine kampen (eenmans-essen) op de zandkoppen in het beekdal.

Wildenberg-Rabbinge

De Havixhorst

Reestdal-De Havixhorst

Het riddergoed wordt in 1409 voor het eerst in het archief van de abdij Dickninge vermeld. Het huidige statige landhuis dateert uit 1753. De kern van het landgoed wordt gevormd door de havezate met haar bijgebouwen, gracht en het omliggende opgaande loofbos. Zandwegen voeren langs bosjes en bloemrijke hooilanden omsloten door wallen en singels. De oude rietgedekte boerderijen geven het landschap ter plaatse een voor Drenthe ongewoon statige en rustieke beslotenheid. Het gebied rond De Havixhorst is een vrijwel ongeschonden voorbeeld van het oude hoevenlandschap. Mede door haar ouderdom bezit dit landschapstype in cultuurhistorisch, natuurwetenschappelijk en landschappelijk opzicht bijzondere waarden. Over dit landgoed is een gemarkeerde wandelroute uitgezet.

In 1999 is de bijbehorende tuin opnieuw aangelegd op basis van de ideeën zoals die heersten in de ontstaansperiode van het huis. Het betreft een barokke tuin met een strakke symmetrische opbouw. Een bijzonder element in deze tuin is een monumentale tuinkas met fraaie ronde bogen. De tuin van de havezate is in gebruik als kruidentuin voor het restaurant en als vrij te bezichtigen beeldentuin. Lees verder Bijzondere uitstapjes

Op en rond het landgoed zijn altijd opvallend veel Ooievaars aanwezig. Het ooievaarsbuitenstation De Lokkerij bevindt zich dan ook aan de rand van het landgoed. In oude geschriften wordt de plek Lutteke Havixhorst, ofwel 'De kleine Havixhorst' genoemd. Een benaming die duidelijk de historische relatie met de havezate aangeeft. Als ooievaarsstation is het bij de herintroductie van de Ooievaar één van de meest succesvolle gebleken. Het centrum vervult nu een belangrijke rol als informatiecentrum over Ooievaars.

Kaart en luchtfoto Google Maps

Reestdal-Pieperij

Pieperij is een oude buurtschap op een zandopduiking in het dal van de Reest. Bij de Pieperij is in 1930 een archeologische vondst gedaan die bestond uit zeven vuurstenen bijlen en een krabber uit de steentijd. Zandopduikingen zoals die van Pieperij waren de eerste plekken in het Reestdal waar bewoning mogelijk was. De wat merkwaardige naam Pieperij komt al voor in zeventiende-eeuwse documenten. De naam zou afgeleid zijn van een ter plekke geplaatste duiker (piepe) in een rie (sloot) om overtollig water naar de Reest af te voeren.

Tegenwoordig bestaat Pieperij uit enkele boerderijen en woonhuizen, een fraai boscomplex en bloemrijke natte hooilanden. Het Drentse Landschap beheert hier de dotterbloemhooilanden en een groot deel van het aanwezige bos. De monumentale boerderij Pieperij 7 fungeert sinds 2002 als beheerboerderij. Van hieruit worden de bloemrijke hooilanden ter hoogte van Pieperij maar ook elders langs de Reest beheerd. Het bos van de Pieperij kent een fraai ontwikkelde structuur met een natuurlijke samenstelling.

Kaart en luchtfoto Google Maps

Reestdal-Stapelerveld

In 1997 kon Het Drentse Landschap de oude hoeve 't Ende aan de rand van het gehucht De Stapel verwerven. De indrukwekkende monumentale hoeve ligt op een markante plek langs de oever van de Reest. Na de verwerving is de hoeve met een grondige restauratie in oude luister hersteld. In het bedrijfsgedeelte van de boerderij is een informatiecentrum van Het Drentse Landschap gevestigd. Naast interessante wisselende exposities is hier ook een beeld te krijgen van de cultuurhistorische waarden van het Reestdal en het werk van de stichting. Het informatiecentrum is van 1 april tot 1 november dagelijks geopend van 10.00 tot 17.00 uur. Vanaf 't Ende zijn twee gemarkeerde wandelroutes van 2,5 en 3,5 kilometer, desgewenst te combineren tot één route. 't Ende ligt aan de Stapelerweg 20 (van De Wijk naar Balkbrug).

Kaart en luchtfoto Google Maps