Het Drentse Landschap
29. Groote Zand


Het Groote Zand

Het Groote Zand ligt langs de noordelijke rand van de Boswachterij Hooghalen. Het dankt zijn naam aan de uitgestrekte zandwoestenij waar het ooit deel van uit maakte. Toch bestaat het Groote Zand uit heel wat meer dan stuifzand. Het is een afwisselend heidelandschap. Opmerkelijk is dat de natste delen van het terrein vaak hoger liggen dan de drogere delen. Het zeer plaatselijk voorkomen van keileem in de ondergrond, dat het water belet weg te zakken, is hiervoor een verklaring. Het gebied is vrij toegankelijk op wegen en paden. Vanaf de parkeerplaats bij het Herinneringscentrum Westerbork begint een rondgaande paaltjeswandeling. Deze voert zowel door het Groote Zand als door de aangrenzende boswachterij. Het fietspad over het Groote Zand mag op geen enkel fietstochtje door de omgeving ontbreken.

Boomleeuwerikken

Tot ongeveer 1930 zijn de uitgestrekte 'woeste gronden', waarvan het Groote Zand een overblijfsel is, nog volop in gebruik als weidegrond voor de schapen. Als gevolg van overbeweiding, overmatig plaggen en te vaak branden waren grote delen van de heide veranderd in dorre zandverstuivingen. De grondeigenaren werden via provinciale verordeningen verplicht om hun gronden te bebossen om de uitgestrekte zandverstuivingen te bedwingen. De hoge kosten die hier aan verbonden waren, deed veel eigenaren besluiten om hun grond te verkopen aan Staatsbosbeheer. Hierdoor konden de uitgestrekte Staatsbossen ontstaan, waarvan het Groote Zand de noordgrens vormt.