
Heidenheim
Halverwege Assen en Vries ligt Heidenheim. Een gevarieerd gebied met een verrassende ontstaansgeschiedenis. De aanwezigheid van een lanenstructuur, een markant landhuis en enkele voormalige dienstwoningen laat zien dat we hier met een heus landgoed te maken hebben. Heidenheim is een ontginningslandgoed. Ooit besloeg het een oppervlakte van 200 hectare. De voormalige entree van het landgoed bevindt zich langs de weg van Vries naar Assen. Twee pilaren markeren hier het begin van de oude oprijlaan. De lange laan van het landgoed maakt deel uit van een netwerk van onverharde paden dat doorloopt tot in Vries. Voor dit dorp is het gebied dan ook van belang als uitloopgebied. Hoewel alle natuurgebiedjes in dit gebied bereikbaar zijn voor voetgangers, biedt vooral de fiets een goede mogelijkheid om de bijzondere landgoedstructuur van het gebied te ervaren.
Bewogen geschiedenis
De aanleg van het landgoed is gestart in 1883. De grondlegger had met de tabakshandel kapitaal weten te maken in Oost-Indië, het tegenwoordige Indonesië. Het kapitaal werd geïnvesteerd in de aankoop en ontginning van uitgestrekte stukken heidegrond. Toen het landgoed aangelegd werd bestond het Noord-Willemskanaal al. Het witte landhuis omringd door hoge bomen, is te vinden aan de westoever. De gronden van het landgoed lagen aan beide zijden van het kanaal. Omstreeks 1900 kwam het gebied in handen van de textielhandelaar en fabrikant Meddens. Ten zuiden van het landhuis langs het kanaal liggen enkele dienstwoningen die omstreeks 1916 gebouwd zijn. Dat ze bij het landgoed hoorden is te zien aan het opschrift Heidenheim op de gevels. Het landhuis heeft in de loop der jaren diverse andere functies gehad, zoals particulier bejaardenhuis, pension, beschermde woonvorm en sociale werkplaats. Tegenwoordig is het huis particulier eigendom en in gebruik als woonhuis.
Migrerende dieren
Heidenheim
Het Drentse Landschap beheert al jaren enkele delen van het voormalige landgoed, onder meer een heideveldje omsloten door een gordel berkenbos. Verder een tweetal veenplassen die bekend staan onder de naam Boer- en Achterste veen. Dit gebied is vooral van belang als rustgebied voor watervogels en Reeën. Aan de oostzijde van het kanaal ligt het terreintje Eischenbroekveld. Dit is een klein, pal tegen de snelweg aangelegen, heideterreintje met wat bossingels dat begraasd wordt door enkele runderen. In dit gebiedje ligt de bovenloop van een beekje dat vooral aan de andere kant van de snelweg als zodanig te herkennen is. In 2000 kon Het Drentse Landschap de historische laan van het landgoed met bossingels toevoegen aan haar eigendommen in het gebied. Het landgoed is één van de weinige plekken tussen de alsmaar uitdijende plaatsen Assen en Vries waar nog een ecologische verbindingszone van oost naar west gerealiseerd kan worden. De singelstructuren van het landgoed zijn hierbij van belang, met name voor migrerende zoogdieren. Ter hoogte van het landhuis zijn de steile damwanden van de kanaaloevers vervangen door natuurvriendelijke oevers. De passeerbaarheid voor diverse diersoorten is hiermee verbeterd. Dit is ook de enige plek waar een dier, gebruikmakend van het aanwezige viaduct, veilig onder de in de jaren zeventig aangelegde snelweg door kan.
Reeën, Geert de Vries
