Smilder Oosterveld
Ondanks de doorsnijding door de autoweg Drachten-Emmen is een rondwandeling door dit terrein met zijn fraaie vennen, heide en bospartijen zeker de moeite waard. De gemarkeerde wandelroute door het zuidelijke deel van het Smilder Oosterveld is 2,5 kilometer lang. Het startpunt van deze wandeling is te bereiken door vanaf de Drentse Hoofdvaart het weggetje naar de televisietoren van Hoogersmilde in te slaan. De weg loopt voorbij de toren als zandweg tot aan de rand van het terrein. Het samenspel van heide, bos, vennen, houtsingels, zandwegen, venige laagten en een waterplas zorgt voor een verrassend afwisselend geheel. Het terrein is niet opengesteld voor honden.
Geschiedenis
Tot in de tweede helft van de 19e eeuw maakte het Smilder Oosterveld deel uit van een uitgestrekt veen- en heidegebied. Pas tegen het eind van de 19e eeuw komt de ontginning van het gebied goed op gang. Vanaf de vaarten en de daarlangs gelegen verharde wegen rukte de ontginning steeds verder op. Het huidige Smilder Oosterveld bestaat uit enkele heiderestanten waarvan delen bebost zijn. Bij de aanleg van de autoweg Drachten-Emmen in 1972 kreeg Het Drentse Landschap de kans het gebied aan te kopen.
Het Smilder Oosterveld herbergt fraaie vennen. Voor allerlei moerasvogels biedt dit uitstekende nestgelegenheid. In het gebied komen Adders, Heikikkers en Levendbarende hagedissen voor.
Dwangarbeid
Er is hier niet alleen naar veen gegraven. In het bos in de zuidelijke uitloper van het terrein liggen overblijfselen van tankgrachten, loopgraven en mitrailleursnesten uit de Tweede Wereldoorlog. De structuren maken deel uit van een in 1944-45 aangelegde Duitse verdedigingslinie van noord naar zuid door Drenthe. De grachten en putten werden uitgegraven door grote groepen dwangarbeiders. De loopgravenstructuur liep parallel aan de Drentse Hoofdvaart. Ook op ander plekken langs de vaart zijn overblijfselen van deze linie terug te vinden. De linie was bedoeld om een eventuele aanval van de geallieerden vanuit het westen tegen te houden. Aangezien de geallieerden uiteindelijk vanuit het zuiden Drenthe binnenrolden, heeft de verdedigingslinie geen enkele rol van betekenis gespeeld.
Heikikker, Joop van de Merbel