Hamveld

Met het natuurontwikkelingsproject Hamveld op het Landgoed Vossenberg in 1994 deed Het Drentse Landschap haar eerste ervaring op met het maken van een nieuw stuk natuurgebied van enige omvang.
Natuurontwikkeling vindt vooral plaats om natuurwaarden beter veilig te stellen en bestaande natuurgebieden met elkaar te verbinden. Een goed voorbeeld hiervan is de natuurontwikkeling op Landgoed Vossenberg en rond het Scharreveld. Ook kan natuurontwikkeling helpen bij het realiseren van allerlei andere maatschappelijke doelstellingen zoals verbetering van waterkwaliteit, waterberging, versterking van leefbaarheid van stad en platteland. Deze laatste drijfveren spelen bijvoorbeeld een belangrijke rol bij de natuurontwikkelingsprojecten langs de Hunze. Langs het Oude Diep spelen daarnaast ook zaken als verbetering van de landschappelijke inpassing van de stadsrandzone van Hoogeveen en de VAM-berg mee.

Natuurontwikkeling vindt meestal plaats op voormalige agrarische gronden. Door jarenlange bemesting zijn die gronden vaak te voedselrijk geworden om hervestiging van een soortenrijke vegetatie mogelijk te maken. Als er nog teveel mest in de bodem zit zal er woekering van ruigteplanten op treden, terwijl soorten van schrale omstandigheden geen kans krijgen.

Er wordt dan ook vaak voor gekozen om de bouwvoor, waarin zich de meeste meststoffen concentreren, af te graven. Waar mogelijk wordt dit werk gecombineerd met het herstel van, in de loop der tijd verdwenen, hoogteverschillen. Op deze manier kunnen bijvoorbeeld verdwenen zandruggen of natte laagtes teruggebracht worden. Zulke hoogteverschillen bieden variatie in het terrein wat de soortenrijkdom ten goede komt. Ook de waterhuishouding wordt aangepast aan de wensen van de nieuwe natuur. In de meeste gevallen betekent dit dat sloten gedempt, of als dit niet kan, verlegd worden.
Bij herinrichting van terreinen wordt zoveel mogelijk gekeken naar de oorspronkelijke situatie. Oude luchtfoto's, kaarten en bodemonderzoek zijn hierbij onmisbaar. Belangrijk is dat de nieuwe inrichting past bij de ontstaansgeschiedenis en de karakteristieken van het omringende gebied. In oude cultuurlandschappen zal bij natuurontwikkeling veel aandacht besteed worden aan historische verkavelingspatronen, houtwallen en andere karakteristieke landschapselementen. In een heide-ontginningslandschap of veenkoloniaal landschap kan in veel gevallen wat grootschaliger gewerkt worden dan in een kleinschalig beekdallandschap. Voor elk natuurontwikkelingsproject geldt dan ook dat er sprake is van maatwerk waarbij de randvoorwaarden zowel bepaald worden vanuit de cultuurhistorie van het gebied als het beoogde natuurdoel.

De laatste jaren is er vooral veel aandacht voor natuurontwikkeling in Drentse beekdalen. Stichting Het Drentse Landschap is in dit opzicht vooral betrokken bij natuurontwikkeling langs het Oude Diep en de Hunze.

Voor meer informatie kijk op de sites van Hunzedal en Oude Diep.