Orvelte, Joop van de Merbel
In Orvelte is nostalgie troef. Hier lijkt het alsof de tijd er heeft stilgestaan; geen asfalt of moderne straatlantaarns, maar prachtige oude boerderijen en monumentale panden die beheerd worden door de Stichting Het Drentse Landschap. Orvelte biedt de bezoekers de unieke combinatie van een monumentaal dorp met een omgeving die nog vrijwel alle kenmerken vertoont van het oude landschap. Een sfeervolle plek waar veel valt te zien en te genieten. In de boerderijen en andere gebouwen worden naast exposities bijzondere verzamelingen van ambachtelijke spullen en kunstnijverheid tentoongesteld. In het informatiecentrum van de Stichting Het Drentse Landschap en Staatsbosbeheer wordt dit thema verder uitgediept en kan de bezoeker een blik werpen in het verleden... Het informatiecentrum bevindt zich met het VVV-bureau in de Drenthehof, Dorpsstraat 3.
Toegang
Het dorp is voor voetgangers vrij toegankelijk. Het toeristenseizoen loopt van het vroege voorjaar tot het late najaar. Openingstijden: maandag tot en met vrijdag van 10.00-17.00 uur. In het weekeinde en op feestdagen van 11.00-17.00 uur. In de zomer worden er in het dorp diverse evenementen gehouden. Voor een aantal bezienswaardigheden wordt een gezamenlijke toegangsprijs gevraagd. Bij het informatiecentrum kan hiervoor een entreekaart worden verkregen.
Adres:
Informatiepunt Orvelte
Dorpsstraat 3
9441 PD Orvelte
telefoon
Kijk voor meer informatie naar orvelte.net.
Cafe Orvelte
Levend verleden
Wie door het dorp loopt, kan zich een redelijk goede voorstelling maken van hoe er in een Drents negentiende-eeuws esdorp geleefd en gewerkt werd. Het esdorp is zoveel mogelijk in zijn oorspronkelijke staat teruggebracht. In 1961 werd Orvelte aangewezen als een beschermd dorpsgezicht; twaalf panden zijn aangemerkt als Rijksmonument. De Stichting Orvelte kocht eind jaren zestig de monumentale boerderijen met als doel het Drentse esdorp als levend monument van historische bouwkunst te behouden. Bij de reconstructie van het dorp wordt de situatie nagestreefd zoals die omstreeks halverwege de negentiende eeuw was. Van de zeventien boerderijen die het dorp telde zijn er acht overgebleven. Een deel van de overige huisplaatsen is in de loop van de tijd opgevuld met antieke panden, afkomstig uit andere Drentse dorpen. De grootste en oudste boerderij van het dorp is de Bruntingerhof. Deze in oorsprong zeventiende-eeuwse vakwerkboerderij is naar Orvelte verplaatst vanuit Bruntinge. Veel boerderijen zijn voorzien van traditionele zuddenschuurtjes, eenvoudige bouwseltjes waarin de turven voor de kachel droog konden worden opgeslagen. Ook de bestrating in het dorp is volledig in de negentiende-eeuwse stijl aangelegd, compleet met 'kinderkopjes' en klinkertjes. Andere authentieke elementen zijn landhekken, straatlantaarns, heggetjes en beplanting. Behalve de prachtige Saksische boerderijen heeft het dorp onder andere een melkfabriek uit 1899, een tolhuisje en een houtzagerij. Een ouderwetse dorpswinkel en een gezellig café met de gelagkamer in traditioneel bruin ontbreken ook niet. Een kudde Schoonebeker heideschapen heeft een passend onderkomen gevonden in de Orvelter schaapskooi.
Sinds 1999 ontfermt Het Drentse Landschap zich over het beheer van de eigendommen van de Stichting Orvelte. Zij werd daarin gesteund door Nationale Postcode Loterij en de Stichting Doen. Deze organisaties zijn inmiddels vermaard om de grote steun die zij de Nederlandse natuur- en landschapsbescherming verlenen, waardoor prachtige projecten gerealiseerd kunnen worden. Orvelte, als schatkamer van Drentse boerenbouwkunst en als cultuurtoeristisch hoogtepunt heeft een grote toekomst voor de boeg.